Jan Freriks
Met veel droefheid melden we het overlijden van Jan Freriks (1929-2023)
Vrijdag 22 december 2023 overleed Jan Freriks, de man die het leifruit in Nederland weer op de kaart heeft gezet. Met tomeloze inzet heeft hij tot op hoge leeftijd zijn kennis over leifruit overgedragen via vele cursussen, boeken en artikelen en zo deze cultuurtechniek gered.
In memoriam Jan Freriks (1929-2023)
door gastschrijver Hennes Claassen, voorzitter Gilde van Tuinbazen
Vrijdag
22 december 2023 overleed Jan Freriks, de man die het leifruit in
Nederland weer op de kaart heeft gezet. Met tomeloze inzet heeft hij tot
op hoge leeftijd zijn kennis over leifruit overgedragen via vele
cursussen, boeken en artikelen en zo deze cultuurtechniek gered.
Na
een werkzaam leven in het fruit ging Jan Freriks pas na zijn pensioen
echt met leifruit aan de slag. De liefde voor en kennis van het leifruit
zijn hem bijgebracht door zijn oom Piet, broeder Petrus, tuinbroeder
van de abdij Sion in Diepenveen en de heer Otten, tuinbaas op landgoed
De Gelder te Wijhe. Zij stimuleerden hem meer met leifruit te doen. Hij
had al gezien dat de aandacht en kennis rond de cultuur van het leifruit
sterk was teruggelopen en wilde daar verandering in brengen.
Als
geen ander zag snoeimeester Jan Freriks aan een boom wat eerdere snoei
had gedaan en wat er nu nodig was. Door zijn scherpe waarneming kon hij
de bomen lezen en, zoals hij het noemde, ‘praten met de boom’. Zijn
enorme kennis op gebied van fruitrassen, hun eigenschappen en gebruikte
onderstammen hielpen hem daarbij. Hij leerde zijn studenten vooral eerst
te kijken naar de boom en had vervolgens een hele ‘toolbox’ met trucs
om groei te remmen of juist te stimuleren. Tijdens zijn uitleg vroeg hij
dan regelmatig ‘snap-pie-dat?‘ Herhaling of extra uitleg was dan vaak
nodig.
Talloze
cursussen heeft hij gegeven op veel kastelen en buitenplaatsen in
Nederland. Daardoor is het leifruit, als belangrijk onderdeel van de
buitenplaatscultuur weer zichtbaar. Het is aan zijn grote inzet en
enorme gedrevenheid te danken dat dit gelukt is. Niet voor niets kreeg
hij in 2013 hiervoor de koninklijke onderscheiding Ridder in de Orde van
Oranje-Nassau. Ook werd hij in 2015 benoemd tot erelid van het Gilde
van Tuinbazen.
Jan
heeft vele artikelen en prachtige boeken geschreven, zoals ‘De teelt van
leifruitbomen’ (2011) en samen met Wybe Kuitert ‘Hovenierskunst in
palmet en pauwstaart: geschiedenis en techniek van het snoeien van
leifruit’ (1994). Ook was hij een van de hoofdpersonen in de
documentaire ‘Portret van een Tuin’ (2015) van Rosie Stapel, opgenomen
in de tuin van Dordwijk bij Dordrecht.
Jan
Freriks was altijd enthousiast, bevlogen, inspirerend en
onuitputtelijk. Onafhankelijk, belangeloos en onbaatzuchtig horen daar
ook bij. Mede daardoor zal zijn kennis in artikelen regelmatig voorbij
blijven komen en veel fruitliefhebbers blijven inspireren. Het is nu aan
ons om zijn boodschap en kennis door te geven en dat zal nog lastig
genoeg zijn. Zijn erfenis met boeken, artikelen en films kunnen ons
daarbij helpen.
Kennisoverdracht
was voor hem het allerbelangrijkste en daar had hij alles voor over.
Zelfs al in de 90, was hij nog regelmatig met fruit bezig. Zoals hij
zelf zei: ‘Je bent altijd in gedachten elk jaar bezig met; hoe staat het
erbij?’
Jan Freriks aan het werk
Een
prachtig van Jan Freriks kan je vinden op: https://www.villa-augustus.nl/oogst/post/468-in-memoriam-jan-freriks
Snoeiles van meestersnoeier Jan Freriks
https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=YJKOnzfJ0Pg
![](/web/image/7500-21dff54e/jan%20freriks.jpg)